Google, Wells, Otlet en het wereldbrein: update

In mijn vorige artikeltje, over de VPRO documentaire Google en het wereldbrein, citeerde ik twee Google critici, Evgeny Morozov en Jaron Lanier. Het toeval wil dat beide internetgoeroes begin maart elk een nieuw boek presenteerden.

In de Letter & Geest bijlage van Trouw dit weekend (30 maart) bespreekt recensent Frank Mulder beide publicaties.

Over Mozorov’s boek To Save Everything, Click Here:

‘Mozorov constateert een om zich heen  grijpende neiging om iedere oneffenheid  met een muisklik te willen fiksen. “Solutionisme” noemt hij dat, naar het Engelse woord  voor oplossing. […] Het idealisme hierachter is volgens hem gebaseerd op twee gevaarlijke denkfouten. Ten eerste het idee dat er zoiets is als “het internet” dat zich automatisch beweegt naar een vrije, open, efficiënte  en authentieke samenleving. Dit is een mythe. Het internet is niets meer dan een deel van de maatschappij, waar verschillende waarden en belangen met elkaar conflicteren. Ook commerciële . Maar er zit nog een filosofische fout onder. De “problemen” die worden aangepakt zijn deel van wat ons menselijk maakt. Fouten maken, je schamen, geheimen hebben, dingen vergeten, ruzie maken, compromissen sluiten – als dit alles wordt weggeoptimaliseerd, blijft er van ons menszijn en ons samenleven weinig meer over. Perfectionisme is de vijand van het goed, aldus Morozov.’

Over Lanier’s boek Who Owns The Future?:

‘Lanier schetst hoe duizenden computers op afstand bezig zijn hun geheim profielen van ons te verbeteren. De cloud wordt gevuld met data over waar we wonen, wat we kopen, waar we heen reizen en welke sites we bezoeken. […] Uiteindelijk parasiteren deze “Sireneservers” [een verwijzing naar de Sirenes, de verleidelijke halfgodinnen uit de Odyssee – JHK] op de samenleving. Ze verdienen geen geld door waarde toe te voegen, maar enkel door informatievoorsprong uit te buiten. […] Als we onze toekomst in hun handen leggen, wacht ons armoede en werkloosheid voorspelt hij. Alleen als we datavergaarders verplichten te betalen voor gegevens, kunnen we hun macht breken.’

Volgens Frank Mulder blijft Lanier ondanks zijn kritische stellingname toch een aanhanger van diezelfde optimistische techno-utopie, waar Morozov zich tegen keert. ‘Hij betoogt eerst dat we niet alles moeten optimaliseren, maar kan vervolgens niet wachten op de dag dat hij zijn Google bril kan vragen een herinnering af te spelen die hij is vergeten.’

Mulders’ conclusie: ‘Beide boeken geven een schokkend beeld van de ideologie die de grote jongens achter die leuke websites drijft. […] Volgens Lanier zit het gevaar in de weeffouten van de utopie. Morozov ziet dat in de utopie zelf.’

Ik heb beide boeken (nog) niet gelezen. Maar ik denk dat deze conclusie goed aansluit bij de opmerkingen van Lanier en Morozov in de documentaire, en bij de twee citaten die ik in mijn vorige blogpost heb opgenomen.

Meer:

Mulder, F. (2013). De muisklik is niet zaligmakend. Trouw, Letter & Geest bijlage, 30 maart, 32-33.

Evgeny Morozov (homepage)

Jaron Lanier (homepage)

Lanier, J. (2013). Who owns the future? New York: Simon & Schuster. [ISBN-13: 9781451654967] link1

Morozov, E. (2013). To save everything, click here. New York: Public Affairs. [ISBN ISBN-13: 9781610391382] link1

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s