Ordeningen: boeken op kleur

Jaren geleden hield ik een minipresentatie voor mijn collega’s in het Mediacentrum over alternatieve plaatsingsmethoden. Met daarbij de niet al te serieuze suggestie voor plaatsing op kleur (van boekomslag). Een enkele keer word ik daar nog wel op aangesproken. In Trouw van 14 aug. wordt het als een nieuwe trend gesignaleerd: het op kleur sorteren van boeken in de boekenkast. Nou ja nieuw, de verwijzing naar artikelen uit 2006 in The Design Observer en New York Time Magazine geeft aan dat in Amerika deze trend al een tijdje rondzingt. Kennelijk is Nederland er nu rijp voor.
Het Trouw artikel bevat eigenlijk een combinatie van twéé lifestyle trends: het arrangeren op kleur (woninginrichting, kleding, servies, meubels tot en met tuinplanten) en het organiseren van de leefruimte, waarbij adviezen van professionele organizing coaches niet gemist kunnen worden.
Het artikel bevat een lijstje sorteertips.
De eerste: “Haal al uw boeken uit de kast en maak twee stapels: bewaren of aan de straat zetten. Ga ervan uit dat een mens gemiddeld niet meer dan 150 boeken nodig heeft.” Dat laatste is op z’n minst een discutabel criterium. Maar los daarvan, 150 boeken zijn te plaatsen in één standaard kast met 5 planken van een meter (30 boeken per plank). Daar heb je geen sorteeradviezen voor nodig, kleur of niet! Nadenken over sorteringen (alfabetisch op auteur en/of titel, op onderwerp of vanuit esthetisch oogpunt op kleur) heeft pas echt zin als het gaat om collecties van enige omvang, zeg honderden of duizenden objecten.

Even een Google-check: zoeken naar “arranging books by color” levert ruim 11.000 treffers op.
Bovenaan staat meteen het genoemde artikel uit The Design Observer: “On arranging books by color”, geschreven door Rob Giampietro, 27 aug. 2006. Het is een van de weinig serieuze besprekingen van het thema. Veel geciteerd door anderen. Maar de trend begon waarschijnlijk al eerder, in 2004, in een boekwinkel (Adobe Books) in San Francisco. Kunstenaar Chris Cobb onderhandelde een jaar lang met de bevriende eigenaar en kreeg tenslotte toestemming om de hele boekenvoorraad opnieuw in te delen. Op kleur.

.

.

Cobb en zijn team presteerden het om binnen één nacht meer dan 20.000 boeken uit de kasten te halen en ze op een kleurenschema te sorteren. Het resultaat was een tijdelijke boekenexpositie onder de titel There’s Nothing Wrong in the Whole Wide World.: “Even though there is so much to be unhappy about in this world, we should try to create something amazing and beautiful and interesting despite all of the problems.” (Superhero Journal)

(Chris Cobb, installatie bij Adobe Books, foto super hero journal)

Giampietro begint zijn artikel bij Melville Dewey, de ontwerper van een van de meest bekende professionele bibliotheekindelingen, de Dewey Decimale Classificatie. Maar ook de Franse auteur Georges Perec komt ter sprake. In zijn boek Espèces d’espaces (Ned. titel Ruimten rondom; Eng. titel Species of Spaces) schrijft Perec o.a. over het ordenen van boeken in een privébibliotheek. Zulke ordeningen worden vooral bepaald door persoonlijke voorkeuren.

Giampietro brengt twee interessante aspecten ter sprake. Zeg maar twee hypotheses.

Kan het zijn dat ontwerpers van boekbanden en omslagen zich in hun kleurkeuze laten leiden door de inhoud van die boeken? Is het denkbaar dat er een onzichtbare relatie bestaat tussen boeken met eenzelfde kleur?
(“Perhaps, the designers of these chromatically-related books saw something in the books’ content that even their authors did not. Maybe their ideals share a common hue?”)

Als twee boeken op basis van hun bandkleur op dezelfde plank worden geplaatst is er aanleiding om te kijken naar misschien aanwezige inhoudelijke verwantschap. Onverwachte ontdekkingen zijn mogelijk. Met andere woorden, kan plaatsen op kleur browse-ervaringen – het snuffelen in de boekenkast -, verrijken?
(“When two unrelated books are forced to occupy the same shelf simply because of their spine color, the shelver is asked to think about whether they have ideas to share between them”)

Het lijkt mij uitgesloten dat grote wetenschappelijke bibliotheken hun traditionele classificaties en onderwerpsgerichte plaatsingsschema’s ooit zullen vervangen door een kleursysteem.
Voor openbare bibliotheken ligt dat een beetje anders. Gezien de interesse voor winkelconcepten en publieksgerichte presentatievormen is plaatsing van een (deel van de) collectie op kleur helemaal niet zo’n absurde gedachte.
Misschien is het zelfs voor het Mediacentrum een te onderzoeken optie.
Ik kwam al één voorbeeld tegen van een Amerikaanse openbare bibliotheek (Davenport) die dit voorjaar berichtte dat men was overgestapt naar het ABC systeem (Arranging By Color). Maar gelet op de datum van dat bericht (1 apr. 2010) moet dat voorbeeld met een korreltje zout worden genomen…!

Meer:

SFMOMA, weblog van het San Francisco Museum of Modern Art,
pagina’s met informatie over en columns van Chris Cobb
.

Interview met Chris Cobb, voor NPR National Public Radio 2004, audiofragment
Suzanne Kleid: Interview met Chris Cobb (Mc Sweeney’s, 2004)

Boekendingen: Kleur in de kast (blogposts over Chris Cobb en Giamopietro)

NRC Handelsblad 4 sept. 1998: bespreking van Georges Perec’s ‘Ruimten rondom’, door Margot Dijkgraaf.

Flikr, Rainbow of books (voorbeelden van op kleur geplaatste boeken)

Een Reactie op “Ordeningen: boeken op kleur

  1. Thank you for looking at my installation. It continues to be complicated on many levels and a number of people have told me how it brought up philospohical, religious and emotional issues. I was reading a lot of French philosophy when I made this but the idea actually happened in a flash. It then took a year for me to convince the book store’s owner, Andrew McKinley, to let me do it. Now the book store is the last large independant bok sotre in San Francisco. if you go there they still have postcards of it.

    thanks,
    Chris Cobb

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s