Bibliotheekbezoek: DOK Delft

Vrijdag 4 september was ik met collega’s Erik en Raymond op excursie bij DOK Delft. Sinds mijn eerdere DOK blogpost meer dan een jaar geleden werd het ook wel eens tijd om een bezoekje te plannen.

dok 1

DOK Delft is geen gewone Openbare Bibliotheek. Het opschrift boven de ingang vermeldt nadrukkelijk Library Concept Center. Daar kijk je toch wel even van op. De bibliotheek staat daar echter niet alleen in, vertelt Marijke Timmerhuis (projectleider inrichting), met wie wij hebben afgesproken. Delft blijkt een broedplaats voor conceptontwikkeling: o.a. TU Delft, Ikea en supermarktketen C1000 hebben hier een naam hoog te houden.

Er is over DOK veel te zeggen. Maar ik beperk mij nu tot enkele  fysieke aspecten. Zelfs wat bouw en inrichting betreft kun je in een halve dag niet alles zien. Op het digitale deel van DOK kom ik vast nog wel eens terug.

Erik, uitgerust met zijn Flip camcorder, maakte onderstaande video’s: een algemene impressie en een uitleg over frontaal presenteren door Marijke.

Gebouw en inrichting

dok 2

DOK is een zelfstandige stichting, voortgekomen uit een fusie (2006) van drie verschillende instituten: de DiscOtake, de Openbare Bibliotheek Delft en de Kunstuitleen Delft.
DOK is gehuisvest in een deel van het voormalige Hoogovenpand aan het Vesteplein, waarin eerder een C1000 supermarkt zat. Het complex heet nu overigens  “de Sprengmolen”, naar een vroegere molen op deze locatie. Het DOK-onderkomen is aan de buitenkant ontworpen  door Zeinstra & Van der Pol Architecten die zich later -toeval of niet-, DOK architecten gingen noemen. Het interieurontwerp is van Aat Vos van Aequo Architecten. Dit bureau tekende ook voor de inrichting van bibliotheek Stadshagen in Zwolle. De vernieuwbouw van dit pand vormde een onderdeel van het Stadsontwikkelingsgebied Zuidpoort. (bron:  DOK meerjarenbeleidsplan 2008-2011).

dok 3

Opvallend is de hoge glaswand, versierd met boekenmotief, die de oude gevel omhult. De entree met draaideur oogt nogal klein en smal. En de ruimte waar je vervolgens belandt, bij de klantenbalie, lijkt tamelijk laag . Maar iets verderop wacht een verrassing. De belangrijkste architectonische ingreep was het maken van grote uitsnede middenin het gebouw, waardoor een soort binnenplaats (atrium) ontstond. Dat geeft een enorm gevoel van ruimte, licht en openheid. De brede trap naar de eerste verdieping is bovendien een blikvanger van formaat.

.

.

dok8Wat in de inrichting meteen opvalt is de combinatie van oud en nieuw. De ontmantelde, kale betonconstructie van het jaren ’60 gebouw. Maar ook de vide en het glazen dak, veelsoortig meubilair, overvloedig kleurgebruik. Deze renovatie levert bijzondere contrasten op, meer en anders dan bij een kersverse nieuwbouw bibliotheek. Aan de kale plafonds zijn volop ventilatiekanalen, kabelgoten en andere leidingen te zien. Op de eerste verdieping, op een podium, staan vier vorstelijke, zwart-witte fauteuils. Ze hebben een klein fortuin gekost, maar  íedereen wil er zitten. Zoals het in de publieksfolder staat: een industrial look met huiselijke uitstraling. De overal opgestelde kunstobjecten laten bovendien weten: er is hier ook een kunstuitleen, ga daar ook even kijken…!

Optelsom van vernieuwingen

dok7Wat je niet meteen ziet, maar wat pas doordringt als je hier een tijdje rondloopt, is de slimme manier waarop in DOK een bibliotheekvisie vorm heeft gekregen. Zoals het opschrift boven de ingang al aangeeft, de ambities zijn niet gering. Volgens Marijke Timmerhuis is men al tien jaar aan het nadenken over vernieuwing. Medewerkers en directie hebben een duidelijke koers uitgezet. Zij kregen het voor elkaar dat die ambitie, sinds de opening in 2007, dagelijks voor het publiek zichtbaar is. Je kunt alleen niet zeggen dat één enkel concept, één specifiek element de doorslag geeft. Het is niet alleen het gebouw of de inrichting, het meubilair, de plaatsing van de collectie of aantrekkelijke activiteiten. Wij kwamen tot de conclusie dat DOK een optelsom laat zien van veel verschillende vernieuwingen tegelijk: bibliotheekarchitectuur en –inrichting, het winkelconcept en kennis van retailtechnieken, het versterken van de verblijfsfunctie, het versterken van de culturele functie (organiseren van activiteiten), ruime openingstijden, de klanten erbij betrekken d.m.v. klantenpanels etc.

Frontale presentatie

dok 6

Waar ik zelf altijd al in geïnteresseerd ben, is de fysieke plaatsing van materialen. Kasten, plaatsingssysteem, displays etc. Dat is ook het onderwerp van ‘Information in space’, de proloog van David Weinberger’s boek ‘Everything is miscellaneous’.
In DOK kun je goed zien hoe ‘frontale presentatie’ in een bibliotheek uitpakt. Op alle mogelijke plekken, in alle kasten, zie je het principe in werking. Voor dat doel zijn de kasten speciaal ontworpen. Van zwartbruin gekleurd MDF plaat. Niet duur dus. Maar wel heel effectief, met planken die aan de achterkant gesloten zijn en iets naar onder hellen. De boeken vallen daardoor niet gauw om. En ze kunnen gemakkelijk frontaal geplaatst worden. Marijke Timmerhuis geeft een treffend voorbeeld van wat het effect kan zijn. Er werd een proef gedaan met bepaalde romans die weinig werden geleend. Zeg maar de ‘hogere literatuur’ Die werden in stapels op lage tafels gepresenteerd, de voorkant boven. En ja hoor, in recordtempo ging de helft ervan nu wèl in de uitlening. Het verschil tussen boekrug en voorplat!

.

.

Twee voetnoten:
– Naderhand las ik op het Internet berichten dat de trap in een paar gevallen aanleiding had gegeven tot klachten. De leuning bleek iets te kort uitgevallen waardoor enkele bezoekers geblesseerd raakten bij de laatste trede.
– Het is een kwestie van smaak, maar ik zou zelf een lichtere kleur van de kasten misschien toch mooier vinden. Grijs MDF, aansluitend bij het al aanwezige beton?

Zo’n bezoek als dit geeft niet alleen veel inspiratie voor op de eigen werkvloer. Het smaakt ook naar meer. Eens kijken wanneer we een volgende bibliotheek op de agenda kunnen zetten.

Meer:

Een kijkje achter de balie: blogpost over DOK van Raymond

 

2 Reacties op “Bibliotheekbezoek: DOK Delft

  1. Pingback: Een kijkje achter de balie: DOK Delft·

  2. Pingback: » Inspirerende bibliotheekbezoeken LibrarEvolution: Een mix van bibliotheekwerk, evolutie en veel meer·

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s