Nu even iets heel anders. In het kader van mijn persoonlijke 23 dingen (waarvan zeg maar de helft digitaal) besteed ik elke woensdag een uurtje aan fysiofitness. Al was het maar om een beetje tegenwicht te bieden tegen al dat staren naar een pc-scherm. Mijn fitnesscollega attendeerde mij vandaag op een bijzondere reportage van RTV Noord gisteren, dinsdag 9 juni. Daaruit blijkt dat het peil van de konditietraining in Groningen tot grote hoogte is gestegen. Ook in dit geval geldt: er gaat niets boven Groningen!

.

De competitie tussen de giganten Google en Microsoft (Wave versus Bing, Android versus Windows 7) vertoont gelijkenis met de Space Race in de jaren vijftig. Zelfs in letterlijke betekenis.

Als het op timing aankomt heeft Google deze dagen enkele straatlengtes voorsprong genomen. Maar wat zegt dat? De wedloop gaat nog wel even door. Collega’s Erik en Raymond maakten al eerder melding van Google Wave. Afgelopen zaterdag 6 juni stond in Trouw een boekbespreking van Vincent Dekker over WZGD, wat zou Google doen? Deze recent verschenen vertaling van Jeff Jarvis’ bestseller What would Google do? zal ongetwijfeld ook gretig aftrek vinden. Het is kort gezegd een inleiding in Google Thinking, de bedrijfsfilosofie die van Google een “global brand” maakte.

Afgelopen zondag, 7 juni, was het precies tien jaar geleden dat Google zich in een persbericht aan de wereld presenteerde.
Meteen maar even de vraag beantwoorden: hoe hoorde ik ervan? Ik werkte toen in de mediatheek van de Hanzehogeschool. Net als vele anderen was ik een trouwe Altavistazoeker. Maar ik herinner mij nog goed dat een collega op een dag van achter zijn pc opeens iets mompelde over “goegel”. Even later had ik dat kale zoekvenster ook op het scherm en was Altavista geschiedenis.

Het recept van Google, volgens Jarvis, is simpel. Maak van je klanten je compagnons. “De [...] uitdaging is om iedere afdeling in het bedrijf [...] te reorganiseren en te heroriënteren rond deze nieuwe relatie met de mensen die je vroeger consumenten noemde, maar nu zou moeten transformeren tot partners.” (p. 36). Hoe dat moet? Jarvis geeft meer dan 300 pagina’s aan voorbeelden hoe de Google ideeënmachine werkt.

Er zit ook ook een minder prettig bericht bij. Volgens Jarvis is de rol van tussenpersonen uitgespeeld. Ze zijn in zijn woorden ten dode opgeschreven. Tussenpersonen? Ook informatiebemiddelaars? Reken daar maar wel op. “De klok tikt door voor alle tussenpersonen en de vraag naar hun waarde loert om de hoek.” (p. 105). Voor informatieprofessionals is meer dan ooit de vraag actueel: wat zou Google doen?

 .

De markering van Gunnar Daan staat op een opmerkelijke locatie.
Het is een kruispunt van verschillende wegen: een drukke verkeersweg, twee oude landwegen, een kanaal, een spoorlijn, een fiets- en wandelpad.
(Lees verder op pagina Foto)

Collega en Darwinkenner Erik is net terug van een korte Engelandtrip. In dit Darwinjaar stond voor hem vanzelfsprekend een bezoek aan Down House gepland, het huis waar Darwin de laatste veertig jaar van zijn leven woonde. Erik verraste mij met een steentje uit het tuinpad van Down House. Dit beroemde tuinpad, the Sandwalk, staat ook bekend als Darwins Thinking Path. 

Erik: “Het verhaal gaat dat Darwin tijdens zijn wandelingen een paar stenen op het pad legde. Terwijl hij in gedachten met een probleem bezig was, tikte hij bij elke volgende ronde een steentje weg. Zijn kinderen kregen het spelletje echter door en legden soms weer stenen terug…”

Voor dat laatste vind ik via Google niet direct bevestiging, maar het blijft een mooi verhaal. Het eerste gedeelte blijkt terug te voeren op een artikel van Richard Milner in het tijdschrift Natural History. De tekst van dat artikel is niet vrij toegankelijk. Maar een recensie van het artikel, opgenomen in een bibliografie over Sherlock Holmes (!), levert langs een omweg het bewijs. 

 Milner, Richard. “Keeping up down house“, Natural History 105, no. 8 (1996): 54.

Describes naturalist Charles Darwin’s country estate Down House outside London, England, where he stayed after his voyage aboard the HMS Beagle. Writing the scientific classic ‘The Origin of Species’; Description of the estate; Purchase and restoration of the estate. Includes a passing reference to Holmes. “…Soon after settling at Downe, Darwin constructed a sand-covered path, known as the sandwalk, that still winds through the shady woods and then returns toward the house along a sunny, hedge-lined field. He strolled it daily, referring to it as ‘my thinking path.’
Often he would stack a few stones at the path’s entrance, and knock one away with his walking stick on completing each circuit. He could anticipate a ‘three-flint problem,’ just as Sherlock Holmes had ‘three-pipe problems,’ and then head for home when all the stones were gone….”

Het steentje is een stukje vuursteen. Niets bijzonders zou je denken. Toch is vuursteen, silex of flint (Eng.) een opmerkelijke steensoort. Er is veel studie naar gedaan. Maar de manier waarop vuursteen ontstaat is nog steeds niet precies bekend. Overigens is het ook niet zeker of dit steentje werkelijk uit Darwins tijd is. Het kan ook afkomstig zijn uit grind dat later is opgebracht. Zulke vragen horen erbij, bij een souvenir uit Darwins tuinpad.

Bij de bannerfoto (boven)

Stadsmarkering S5 staat voor het vijfde teken (de eerste N) in de naam CRUONINGA. Hij staat aan het Van Starkenborghkanaal, waar de N361 van Groningen naar Adorp (de Winsumerweg)  van het kanaal afbuigt. Het kunstwerk is ontworpen door de Nederlandse architect Gunnar Daan. (Lees verder op pagina Foto)

William Forsythes stadsmarkering (S7) staat aan de rand van een gebied dat in geologisch en archeologisch opzicht nogal opvallend is: het Woudgebied of de Wolden. (lees verder op pagina Foto)

Stadsmarkering S7 staat voor het zevende teken (de laatste N) in de naam CRUONINGA. Hij staat langs de Bakboordswal, de toegangsweg naar de wijk Lewenborg, vanaf de Rijksweg (N360). Het kunstwerk is ontworpen door William Forsythe. (Lees verder op pagina Foto)

Na meer dan zeven jaar is I Muvrini weer in Nederland. Hun laatste optreden was op 27 november 2002 in muziekcentrum Vredenburg, Utrecht. Nu zijn er concerten in Amsterdam (Paradiso 26 jan.), Groningen (Oosterpoort 27 jan.) en Tilburg (muziekcentrum 013, 29 jan.). De van oorsprong Corsicaanse groep kenmerkt zich door de opvallende, indringende zangstijl van de broers Jean François (Ghjuvan  Francescu)  en Alain (Alanu) Bernardini. In de loop van de afgelopen vijftien jaar hebben hun Corsicaanse wortels zich verder vertakt in de richting van de wereldmuziek. Het resultaat is een wonderlijke mengeling van traditionele Corsicaanse polyfone liederen (a capella zang) en eigen composities waarin je Keltische, Spaanse, Afrikaanse of nog andere invloeden kunt horen doorklinken. Ook in de begeleiding zie je  ongewone combinaties: de kern wordt gevormd door keyboards, gitaar en slagwerk. Daaromheen zijn er door de jaren heen wisselende combinaties geweest met o.a. oude instrumenten uit de volksmuziek, zoals de cetera – een Corsicaanse citer – (bespeeld door Jean Bernard Rongiconi), de hurdy gurdy of draailier (Gilles Chabenat), doedelzak (Loic Taillebrest), accordeon (Régis Gizavo), of tegenwoordig een elektrische viool (Laurence Dupuis). Ze dragen allemaal bij aan de typische Muvrini-sound. Tenslotte zoeken de Bernardini’s dikwijls de samenwerking met andere zangers. Solisten als Josephina Fernandez, Tina Arena of Sting.  Op hun laatste album treedt zelfs een 500-stemmig koor aan (I Muvrini et les 500 choristes) (hier een recensie).

 Volgens critici doet I Muvrini met zulke experimenten afbreuk aan zijn vroegere stijl. Maar dat wordt vaker beweerd van artiesten die andere wegen verkennen. En I Muvrini is al meer dan twintig jaar bezig zichzelf te vernieuwen en over grenzen heen te kijken. Hun interpretatie van wereldmuziek is tegelijk populariserend èn authentiek. Die mix zal niet iedereen bevallen, en kan ook niet altijd even geslaagd zijn. De grote kracht van de Muvrini’s is wat mij betreft hun uitstraling van eenvoud en integriteit. Vooral dat laatste maakt hun muziek zo invoelbaar, ook voor een groot publiek. 

De huidige bezetting: Jean François Bernardini, zang – Alain Bernardini, zang – Stéphane Mangiantini, zang – Achim Meier, piano & keyboards – Thomas Simmerl, drums – Patrick Manouguian, gitaar – César Anot, basgitaar & zang – Laurence Dupuis, viool – Loic Taillebrest, doedelzak. (bron: persbericht Paradiso, zie onder)

 Veertien jaar geleden hoorde ik de stemmen van Jean François en Alain voor het eerst, op de autoradio tijdens een geologische excursie in Duitsland. Hun succesvolle gouden cd “Curagiu” was toen net uit. Sindsdien gaan er weinig weken voorbij zònder mouflonmuziek (*).
Wat de groep kenmerkt is overigens niet alleen hun muziek, maar ook hun uitgesproken idealistische instelling. Vooral bandleider Jean François Bernardini geeft op vele manieren blijk van zijn poëtische gedrevenheid. Hij schrijft liedjes, gedichten en andere teksten, componeert muziek en richtte een vereniging op met sociaal-ethische doelen (de Association pour une Fondation de Corse).
Na afloop van hun concerten, zeker in kleinere zalen, nemen de bandleden vaak de tijd om hun bezoekers te begroeten. Ook op die manier onderstrepen zij datgene waar zij ook over zingen: respect voor anderen, elkaar ontmoeten.

I Muvrini mag in Nederland relatief minder bekend zijn, toch zijn er op dit moment heel wat fans op de been. Zowel in Paradiso, als in de Groningse Oosterpoort en in het Tilburgse 013 speelt I Muvrini voor een uitverkochte zaal. En de groep is uitstekend op dreef, zowel in Amsterdam (reacties), in Tilburg (reacties), als in Groningen (reacties), waar ik zelf bij was. Naast veel bekende nummers hoorde ik ook twee nieuwe liedjes die later dit jaar op cd zullen uitkomen. Jean François bracht er af en toe een klein verhaaltje tussendoor, over hommels, over een olijfboom, over een rivier op Corsica (de Rizzanese).  

Het leek erop dat de broers Bernardini zelf een beetje beduusd waren van de enthousiaste reacties uit de zaal. Achteraf was ik met vele anderen inderdaad in de gelegenheid om even een praatje met ze te maken. Een fantastische avond dus. Maar ja, als ik een concert van I Muvrini kan meemaken op nog geen halve kilometer van mijn eigen huis, dan kan de avond niet meer stuk.

Met dank aan Marjon Buurema voor de foto’s.

(*) I Muvrini: het Corsicaanse bergschaap, de mouflon, staat model voor de vrije, onafhankelijke geest van de Corsicanen.

.

Enkele video’s van I Muvrini:

Agnus Dei (polyfoon, Brussel, 2005), van semprecorsu1735

Terra (met beelden van Corsica), van chounghi

Erein eta joan (Je sème et je m’en vais), met Josephina Fernandez

Amareni (met een compilatie van oudere foto’s), van micha2a

 .

 Meer over I Muvrini:

I Muvrini
de eigen website van de groep

Terra Corsa
website over I Muvrini en Corsica, speciaal voor fans in Nederland en België

Corsica Prikbord, rubriek I Muvrini
Op dit forum wordt veel uitgewisseld over I Muvrini, achtergronden, concertinfo, reacties etc.

Radio France Internationale
biografie van I Muvrini (bij tot dec. 2006)

persbericht Paradiso aankondiging van het concert op 26 jan. 2009

kritische recensie
op het Folkforum van het concert van 27 nov. 2002, Vredenburg, Utrecht. Inderdaad, niet hun beste optreden, in een rampzalige omgeving. En wat de recensent betreft, smaken verschillen.

De VPRO besteedt deze week en ook daarna nog aandacht aan het thema De eeuwige jeugd van tegenwoordig. In de VPRO gids van deze week onder meer een artikel over Friese nozems (de Dingly Boys). En vanavond staat een aflevering gepland van Andere Tijden over de ‘verwilderde jeugd’.

Centraal staat het rapport Maatschappelijke verwildering der Jeugd; rapport betreffende het onderzoek naar de geestesgesteldheid van de massajeugd, in opdracht van de Minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. (1952).  Het rapport werd geproduceerd door het Instituut voor sociaal onderzoek van het Nederlandse volk. Samensteller was de gezaghebbende pedagoog M.J. Langeveld.

Documentairemaker Reinier van den Hout gaat in het Friese Harkema op zoek naar de geschiedenis van dit rapport en traceert enkele bewoners die wel een hartig woordje willen spreken over dat onderzoek naar de zogenaamde massajeugd, ruim een halve eeuw geleden. Citaat van Van den Hout: “Aanleiding voor de documentaire zijn de geluiden over bandeloosheid van de jeugd en de roep om normen en waarden van dit kabinet en vooral van Rouvoet”. (VPRO gids 2009, nr. 3)

Een exemplaar van het onderzoeksrapport en ook het bijbehorende Bronnenboek (de gebundelde verzameling onderzoeksgegevens) bevond zich in de bibliotheekcollectie van de voormalige Academie voor Sociale en Culturele Arbeid, waar ik ooit bibliothecaris was. Ik heb de publicaties diverse keren in handen gehad.

Het is eigenlijk een heel merkwaardig onderzoek geweest. Al van meet af aan was er onenigheid over de opzet. En ook na publicatie was er stevige kritiek. Pedagoog Frans Meijers geeft in de film zijn commentaar als  wetenschapper:  “In 1948 was er geen sociologie. Men pionierde. En achteraf kun je zeggen, ja, alle fouten zijn inderdaad gemaakt. En als je het Bronnenboek bekijkt, maar ook alle rapportages [...] dan zie je dat iedereen maar wat deed. En Langeveld, de samensteller van het rapport, zei feitelijk: ‘met knip- en plakwerk heb ik er iets moois van gemaakt’.”

Donderdag 29 jan. gaat Andere Tijden in op de jaren ‘80
Donderdag 5 feb. volgt een uitzending over Provo (jaren ’60)

Op /GeschiedenisTV zijn deze en komende week nog veel meer films, docu’s en begeleidende teksten te zien.

Meer lezen:
Frans Meijers en Manuela Du Bois-Reymon:
Op zoek naar een moderne pedagogische norm: beeldvorming over de jeugd in de jaren vijftig, het massajeugdonderzoek (1948-1952)
Acco, 1987. ISBN 10: 9033490196 / ISBN 13: 9789033490194
(Te lenen in de bibliotheek, of misschien nog antiquarisch te koop)

Mijn eerste blogpost, 10 nov. 2007, ging over een kunstwerk van Claes Oldenburg en Coosje van Bruggen: “From the Entropic Library”. Het begrip entropie blijkt voor meer kunstenaars een aantrekkelijk begrip.

De Tsjechische kunstenaar David Cerny ontwierp voor de Raad van Europa een kunstwerk, dat op 15 januari j.l. werd gepresenteerd. Het geheel lijkt op een gigantisch frame uit de modelbouw, waarin de 27 Europese lidstaten als onderdelen of puzzelstukken zijn gemonteerd.

 Een fotoserie is te zien bij Skynews

De manier waarop sommige landen zijn uitgebeeld veroorzaakte veel opschudding.

De naam Entropa (een samentrekking van entropie en Europa) maakt duidelijk dat Cerny een eigen visie op Europa aanhangt. Op zijn website zegt hij daar zelf over: “Europe is unified by its history, culture and, in recent years, also by a jointly created political structure. More or less diverse countries are intertwined by a network of multidimensional relationships that, in effect, results in an intricate whole. From within, we tend to focus on the differences between the individual European countries. These differences include thousands of important and unimportant things, ranging from geographical situation to gastronomy and everyday habits. The EU puzzle is both a metaphor and a celebration of this diversity.”
[…] “Grotesque hyperbole and mystification belongs among the trademarks of Czech culture and creating false identities is one of the strategies of contemporary art.  The images of individual parts of Entropa use artistic techniques often characterised by provocation”.
Overdrijving, satire, provocatie, mystificatie, Cerny heeft een reputatie hoog te houden als rebels kunstenaar. Beroemd werd hij door in Praag een oorlogsmonument, een Russische tank (1, 2), roze te schilderen (1991).

Met zijn Entropa installatie steekt hij opnieuw een lont in het kruitvat. Maar in dit geval is het de vraag of hij zijn hand niet een beetje overspeeld heeft. Hij moest bekennen dat hij het werk voornamelijk zèlf had gemaakt. Dat de toegezegde 26 andere kunstenaars uit de geportretteerde landen een verzinsel waren. En dat hij desgewenst onderdelen zou verwijderen als het betreffende land zich beledigd voelde. Het onderdeel van Bulgarije (een compilatie van hurktoiletten) schijnt volgens de laatste berichten nu bedekt te zijn met een zwart lapje.

Maar Cerny krijgt ook steunbetuigingen. Lees bijvoorbeeld het commentaar van Marina Hyde (columnist in The Guardian): “The Czech sculpture that left diplomats gasping is an ideal metaphor for a union which functions despite its many grudges.
[…] The point of all this is, if Entropa alludes to entropy, namely a measure of the disorder of any system, then Cerny’s piece of public art is an unalloyed triumph. Not only has it provoked mass debate, and added to the gaiety of nations, but it has become a sort of self-fulfilling prophecy.”

Ook al zou je Entropa beschouwen als een kwajongensstreek, het is er zeker een van formaat (252 vierkante meter, 8 ton gewicht). Ik heb daarom wel bewondering voor de manier waarop Cerny zich de rol van Europese hofnar aanmeet (“we wanted to find out if Europe is able to laugh at itself”).

In die rol is hij verwant aan de pop art beweging, waar ook Claes Oldenburg toe gerekend wordt. Deze dagen was er het bericht dat Coosje van Bruggen, echtgenote van Claes Oldenburg en medeontwerpster van “From the entropic library”, zaterdag 10 januari overleed. Enkele dagen voor de presentatie van Cerny’s “Entropa.”

Cerny is niet de man die veel tekst en uitleg geeft bij het begrip entropie. Daarvoor kun je beter te rade gaan bij Donald Kuspit, hoogleraar kunstgeschiedenis aan Stony Brook University, NY. Hij schreef een uitvoerig artikel over het werk van twee kunstenaars, Thomas Chimes en Lynda Benglis. Daarin gaat hij ook in op de betekenis van het begrip entropie in de kunst.
“Modern art is about the creating of negative rather than positive beauty — beauty pataphysically (*) informed with death rather than beauty that removes its sting, indeed, seems to transcend it once and for all time: traditional religious eternal beauty. But modern art has come to seem more entropic — a sum of destructions, to generalize Picasso’s famous remark — than beautiful. It seems more intent on subversion than celebration, on causing pain than conveying pleasure. Grotesquely distorting appearances is not exactly re-vitalizing them.
[…]The modern world is more realistically entropic than ever, which is why the pataphysical (*) beauty of their art is more necessary than ever”.

(*) verwijzing naar het surrealisme: ‘patafysica was een filosofisch, pseudowetenschappelijk concept bedacht door de Franse surrealist Alfred Jarry (1873-1907).