Bijwerken van oude blogposts

[Bijgewerkt 08-02-2013]. Er zijn vermoed ik weinig  bloggers die de behoefte hebben om eenmaal gepubliceerde blogposts op een later tijdstip nog eens bij te werken.  Laat staan om  verouderde, niet meer relevante blogposts te verwijderen. Ik ben maar een bescheiden blogger. Toch heb ik beide acties al een paar keer bij de hand gehad. Oplossingen uit de losse pols bevallen mij echter niet helemaal. Omdat ik verwacht dat het onderwerp nog wel eens vaker langskomt, probeer ik er voor mijzelf wat lijn in te brengen. Dat valt nog niet mee. Want zoveel bloggers, zoveel stijlen, liet mijn ex-collega Raymond Snijders desgevraagd weten. Inderdaad vond ik tot dusver geen Nederlandse tekstens over update ’strategieën’, wel enkele Engelse (zie de links onderaan). Maar ik kan mij niet voorstellen dat auteurs van met name informatieve weblogs, die veel tijd en zorg besteden aan hun posts, geen manier hebben om hun blogteksten actueel én voor de lezer goed georganiseerd te houden.

Intensieve bloggers zijn waarschijnlijk geneigd om over een specifiek onderwerp een nieuwe post te produceren, en niet terug te keren naar een oude tekst. Raymond bevestigt dat voor hem in elk geval het onderwerp leidend is, niet een bepaalde blogpost. Een nieuwe post kan immers altijd terug verwijzen naar het oudere bericht. Doorslaggevend voordeel is dat nieuwe berichten bovenaan op de voorpagina (homepage) verschijnen en dus in RSS feeds worden opgenomen. Dat gebeurt niet bij een bewerking van een ouder bericht. Ik zie ook een mogelijk nadeel: de lezer moet een alsmaar groeiend aantal berichten over een specifiek onderwerp met elkaar in verband brengen. Zo bekeken zou het effectiever zijn om over het betreffende onderwerp iets minder berichten te publiceren, en die teksten dan wel voortdurend te vernieuwen. Nogal een ketterse gedachte. Maar ik ben waarschijnlijk sowieso een atypische blogger, die weinig – en dikwijls veel te lange – posts produceert. Het Slowblogging Manifesto is mij uit het hart gegrepen. Wat meespeelt, is dat ik bezig ben om mijn oude website om te zetten naar deze Doc 1.5 blog. Dan komen vanzelf een paar vragen op. Wat zijn de verschillen, voor- en nadelen van blogposts ten opzichte van statische webpagina’s? Welke updatemogelijkheden zijn er? Hoe zinvol is het om oudere teksten (versies) te bewaren?

Doorhalen?

bijgewerktIn de blogwereld lijkt het een ongeschreven wet dat je een gepubliceerde blogtekst ongemoeid laat. Hooguit kun je nog een gemiste type- of taalfout corrigeren. En áls je al een of meer woorden of zinsneden verandert, dan laat je de oorspronkelijke – maar dan wel doorgestreepte – tekst staan. Zeker als die wijziging gebeurt naar aanleiding van commentaar op die oorspronkelijke tekst. Waar ik zulke blogs met doorhalingen tegenkom, kijk ik daar toch een beetje vreemd tegenaan. Ik begrijp de bedoeling, maar ik vind het er niet uitzien. Alsof de betreffende tekst nog steeds –of opnieuw – verkeert in een conceptstadium.
Digitale teksten zijn bij uitstek veranderlijk. Het is dan toch wel wonderlijk dat, als het om blogteksten gaat, er een parallel met het traditionele, papieren document opduikt. Voor papieren teksten geldt inderdaad: eenmaal gedrukt kun je geen letter meer veranderen. Je kunt woorden of zinnen doorstrepen, of in de marge er van alles bijschrijven. Maar wat er staat, blijft staan. Waarom zou dat bij blogposts ook zo moeten zijn? De belangrijkste, veelgenoemde reden is dat als je zomaar woorden of passages verandert waar commentaar op is gekomen, dat dat commentaar dan in de lucht hangt, nergens meer op slaat. Dat is een punt, daar kan ik inkomen. Maar zijn doorhalingen de enige oplossing? Op het net lees ik veel vragen naar de techniek:  hoe kun je doorhalingen (crossout, strikeout, strikethrough) toepassen? Niet alleen in blogposts maar ook in berichten op Twitter en Facebook. Intussen is echter duidelijk dat het gebruik van doorhalingen paradoxaal uitwerkt. Doorhalingen hebben het effect van een markering, dwz. de ‘foute’ tekst valt veel meer op dan de correctie. Het heeft er zelfs toe geleid dat doorhalingen met opzet worden gebruikt, als een ironisch stijlmiddel.

Bijwerken

Voor mij geen doorhalingen dus. Maar wat dan?
Eerst een uitgangspunt. Misschien overbodig, maar toch. Als schrijver bepaal je zelf wanneer en op welke manier het nodig is om eerder gepubliceerde teksten bij te werken. De belangrijkste opgave is om dat voor de lezer zo begrijpelijk mogelijk te doen. Voor mijzelf kom ik tot het volgende lijstje, waar ik me in het vervolg aan wil houden.

  1. Type- spel- en andere taalfouten corrigeer ik altijd meteen. Ook kleine tekstuele zaken (woordgebruik, niet goed lopende zinnen) verbeter ik zodra ze me opvallen. Zonder verdere toelichting.
  2. Grotere tekstuele of inhoudelijke aanpassingen, bij berichten zonder commentaar. Ook deze wijzigingen voer ik meteen door. Bovenaan in het bericht plaats ik een korte koptekst [Bijgewerkt dd. ---], met de datum. De datum betreft de laatste wijziging. Dit naar voorbeeld van de standaardvermelding [laatste wijziging dd. ---] op webpagina’s. Onderaan het bericht een korte voettekst met een specificatie van de aanpassingen, met de datum, bijv. [Toevoeging dd.--, tekst], [Aanpassing dd. --, tekst] of [dd. --, tekst]. Achtereenvolgende wijzigingen zijn dan te traceren in de voetteksten. Naar voorbeeld van het revisieoverzicht bij elke blogpost in WordPress.com.
  3. Grotere tekstuele of inhoudelijke aanpassingen, met commentaar bij het bericht. Zelfde aanpak als bij 2. Maar ik voeg een eigen commentaar toe, waarin de oude tekst plus de aanpassing worden vermeld. (Als alternatief voor doorhalingen in het bericht zelf). Wanneer aanpassing gebeurt n.a.v. ingezonden commentaar dan richt ik dat eigen commentaar aan de inzender.
  4. Updatebericht. Grotere aanpassingen signaleer ik met een korte nieuwe post, een updatebericht. De titel ervan haakt aan bij de titel van de oude  blogpost. Die oude blogpost wordt op dezelfde manier bijgewerkt zoals bij 2 of 3. Na maximaal 3 updateberichten veeg ik alles bij elkaar en maak ik een nieuwe blogpost. Op basis van de oude post, plus alle aanpassingen. Als het nodig is, zie ik af van updates en maak ik meteen een nieuw bericht.
  5. Nieuwe post. Dit kan een revisie zijn van de oude post, inclusief latere aanpassingen. Of een geheel nieuwe tekst. Van de oude blogpost blijft alleen de titel (en permalink) staan. De tekst en alle comments worden geschrapt. In plaats daarvan een korte melding: [dit bericht is vervangen door —[link naar de nieuwe post], met de datum.
  6. Opschonen. Ik heb tot nu toe tweemaal een aantal oude berichten verwijderd. De titels met jaartal heb ik nog vermeld in twee aparte posts, maar de berichten (en links) zijn weg. Dat was iets te rigoureus, want je creëert dan foutmeldingen (pagina niet gevonden). Van verouderde bericht zal ik voortaan de tekst (en eventueel commentaar) vervangen door een korte melding [dit bericht is i.v.m. opschonen verwijderd], met de datum. De titel / permalink van de post blijven wel staan. Het bericht is dan nog terug te zoeken.
  7. Datumaanpassingen zijn nodig voor pagina’s van mijn oude website die ik wil omzetten naar blogposts. Ik zou ze ook als WordPress pagina’s kunnen opnemen. Maar dan mis ik alle voordelen van posts: de (omgekeerde) chronologie, plaatsing op de voorpagina/homepage, opname in RSS feeds, categorie- of taglabels, zoekmachineoptimalisatie. Daarom geen pagina’s maar posts. De tekst kan met copy-pasten worden overgeheveld. Van belang zijn zijn twee datums. De oudere datum waarop de webpagina is aangemaakt, en de publicatiedatum van de blogpost. In een koptekst bij de blogpost vermeld ik [deze tekst is afkomstig van een webpagina uit ---], met de datum of alleen het jaartal. Onderaan het bericht een korte voettekst met een specificatie van de omzetting, met ook hier de datum.

Overkill? Oplossingen voor een non-probleem? Allerminst, volgens WordPress topblogger Lorelle VanFossen. In een artikel uit 2006 maakt zij duidelijk dat hier een serieuze vraag op tafel ligt: Do You Update Posts or Post Updates? (March 1, 2006). Met mijn suggesties haak ik aan bij haar ideeën.

Bundelen, verhaallijn

Naast het updaten van individuele blogposts zijn er nog andere manieren om eerder gepubliceerde blogposts te bewerken. Raymond Snijders attendeerde in een recente post op de mogelijkheid om blogposts te bundelen, naar keuze als papieren boek of als e-book (via o.a. Blog2PrintBlurb, Readlists).

Stel, je bent al eeen tijdje aan het bloggen en je hebt een aardige voorraad artikelen bij elkaar geschreven. Daar zitten misschien berichten bij die je tijdens het schrijven al in een onderling verband hebt geplaatst. Bijvoorbeeld een serie opeenvolgende posts. (Zoals mijn Terugblik op de hogeschoolbibliotheken). Of een lossere reeks waarin om de zoveel tijd een nieuw bericht verschijnt. (Zoals mijn reeks over de Informele bibliotheek). Het kan ook zijn dat je pas achteraf in een aantal blogposts een gemeenschappelijk thema of een verhaallijn ontdekt. Met Storify kun je op elk moment met zo’n verhaallijn aan de slag.
Ik heb deze interessante mogelijkheden nog niet verkend. Maar zodra ik klaar ben met het omzetten van mijn oude website, is dat een van de volgende stappen.

Meer:

Over bijwerken

[08-02-2013]. Links over bijwerken toegevoegd. Enkele tekstuele aanpassingen.

.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s